Trong bối cảnh xã hội hiện đại, công nghệ giám sát bằng camera ngày càng trở nên phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng camera để quay lén người khác mà không có sự đồng ý của họ đặt ra nhiều vấn đề pháp lý quan trọng. Bài viết này sẽ trình bày về các quy định pháp luật liên quan đến hành vi lắp camera quay lén người khác và hậu quả pháp lý có thể gặp phải.
1. Quy định Pháp luật về hành vi Lắp camera quay lén:
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, việc lắp đặt camera quay lén người khác mà không có sự đồng ý của họ có thể vi phạm các quy định về quyền riêng tư và bảo vệ thông tin cá nhân. Cụ thể, theo Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015, quyền của cá nhân đối với hình ảnh của mình là bất khả xâm phạm. Việc thu thập, sử dụng, công bố hình ảnh của cá nhân phải có sự đồng ý của người đó, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Ngoài ra, theo Điều 159 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017, người nào có hành vi xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín, hoặc các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác của người khác thì có thể bị phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù tùy theo mức độ nghiêm trọng của hành vi.
2. Biện pháp xử phạt
Xử phạt vi phạm hành chính
Theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP, hành vi quay lén có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng nếu vi phạm quy định về bảo vệ bí mật đời tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình mà không có sự đồng ý của cá nhân đó.
Chịu trách nhiệm hình sự
Tùy vào hành vi, mức độ và mục đích của việc lắp camera quay lén người khác, người vi phạm có thể đối mặt với các hình phạt sau đây:
- Tội Làm Nhục Người Khác: Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017) quy định rằng nếu lắp camera quay lén để xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người khác, người phạm tội có thể bị phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm do sử dụng phương tiện điện tử để phạm tội. Nếu làm nạn nhân tự sát hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân với tỷ lệ tổn thương cơ thể lên đến 61% trở lên, người phạm tội có thể bị phạt tù từ 2 đến 5 năm.
- Tội Truyền Bá Văn Hóa Phẩm Đồi Trụy: Điều 326 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017) quy định rằng nếu quay lén người khác nhằm phổ biến hình ảnh, video quay lén có nội dung nhạy cảm, người phạm tội có thể bị phạt:
o Phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng hoặc cải tạo không giam giữ đến 3 năm nếu dữ liệu trong máy quay từ 1GB đến dưới 5GB; có từ 100 đến dưới 200 hình ảnh; đã gửi hình ảnh quay lén có nội dung nhạy cảm cho từ 10 đến 20 người.
o Phạt tù từ 3 đến 10 năm nếu phạm tội có tổ chức; số lượng ảnh quay được từ 200 đến dưới 500 ảnh hoặc dữ liệu trong máy quay từ 5 đến dưới 10GB; tái phạm nguy hiểm.
o Phạt tù từ 6 tháng đến 15 năm nếu dữ liệu trong máy quay từ 10GB trở lên hoặc có từ 500 ảnh trở lên.
Phải bồi thường thiệt hại
Khi hình ảnh của mình bị xâm phạm, người bị hại có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại bởi cá nhân có quyền với hình ảnh của mình. Nhân phẩm, danh dự của cá nhân cũng được pháp luật bảo vệ theo Điều 34 Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13. Do đó, khi có người thực hiện hành vi quay lén, người bị hại có quyền yêu cầu người thực hiện hành vi xâm phạm uy tín, danh dự phải công khai xin lỗi, cải chính và bồi thường thiệt hại.
Mức bồi thường sẽ do các bên thỏa thuận. Ngoài ra, người bị thiệt hại còn có thể đòi bồi thường tổn thất tinh thần với mức do các bên thỏa thuận. Nếu không thỏa thuận được, mức bồi thường tối đa là không quá 10 lần mức lương cơ sở. Hiện nay, lương cơ sở là 1,8 triệu đồng/tháng và sắp tới sẽ tăng lên 2,34 triệu đồng/tháng, do đó mức bồi thường tối đa từ 18 triệu đồng sẽ tăng lên 23,4 triệu đồng từ ngày 1/7/2024.
