1. Tài sản số là gì theo pháp luật Việt Nam?

Theo Điều 46 Luật Công nghiệp công nghệ số 2025, tài sản số được định nghĩa là tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự, được thể hiện dưới dạng dữ liệu số, được tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao và xác thực bởi công nghệ số trên môi trường điện tử.

Đây là lần đầu tiên pháp luật Việt Nam có quy định cụ thể, chính thức công nhận tài sản số như một loại tài sản được bảo hộ quyền sở hữu.

1.1. Phân loại tài sản số

Luật phân loại tài sản số thành 03 nhóm chính:

a) Tài sản ảo trên môi trường điện tử

Là loại tài sản số có thể được sử dụng cho mục đích trao đổi hoặc đầu tư. Tài sản ảo không bao gồm chứng khoán, các dạng số của tiền pháp định và tài sản tài chính khác theo quy định pháp luật.

b) Tài sản mã hóa (Crypto Assets)

Là loại tài sản số sử dụng công nghệ mã hóa hoặc công nghệ số có chức năng tương tự để xác thực trong quá trình tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao. Ví dụ điển hình: Bitcoin, Ethereum, USDT...

c) Tài sản số khác

Bao gồm các loại tài sản số không thuộc hai nhóm trên, được Chính phủ quy định chi tiết theo thực tiễn và nhu cầu phát triển.

2. Lừa đảo tài sản số có bị xử lý hình sự không?

Đây là câu hỏi được nhiều nhà đầu tư quan tâm khi tham gia thị trường tiền mã hóa.

2.1. Trước ngày 01/01/2026

Theo quy định hiện hành của Bộ luật Dân sự, tài sản là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản. Do đó, tiền ảo (như Bitcoin) chưa được xem là tài sản.

Hệ quả pháp lý: Về nguyên tắc, nếu bị lừa mất tiền ảo, đối tượng lừa đảo không thể bị xử lý về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" theo Điều 174 BLHS 2015 vì không thỏa mãn dấu hiệu đối tượng tác động là "tài sản".

2.2. Thực tiễn xét xử đáng chú ý

2.3. Từ ngày 01/01/2026

Khi Luật Công nghiệp công nghệ số 2025 có hiệu lực, tài sản ảo và tài sản mã hóa sẽ được công nhận là tài sản. Điều này tạo cơ sở pháp lý đầy đủ để xử lý hình sự các hành vi:

• Lừa đảo chiếm đoạt tài sản số (Điều 174 BLHS)
• Cướp, cưỡng đoạt tài sản số
• Trộm cắp tài sản số
• Các tội xâm phạm sở hữu khác liên quan đến tài sản số

3. Các vấn đề pháp lý cần lưu ý khi đầu tư tài sản số

Quốc hội đã giao Chính phủ quy định chi tiết về phân loại và quản lý tài sản số. Trong thời gian chờ hướng dẫn cụ thể, nhà đầu tư cần lưu ý:

3.1. Về hợp đồng và giao dịch

1. Cần xây dựng hợp đồng mua bán, trao đổi tài sản số đầy đủ điều khoản
2. Quy định rõ quyền và nghĩa vụ các bên
3. Cơ chế giải quyết tranh chấp
4. Lưu trữ chứng cứ giao dịch đầy đủ

3.2. Về nghĩa vụ thuế

Khi tài sản số được công nhận và cho phép đầu tư, cơ quan thuế sẽ có căn cứ để áp dụng các sắc thuế liên quan như thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng tài sản, thuế giá trị gia tăng đối với hoạt động cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản số.

3.3. Về giải quyết tranh chấp

Pháp luật tố tụng cần có quy định cụ thể về thẩm quyền, trình tự giải quyết tranh chấp liên quan đến tài sản số. Đây là vấn đề các chuyên gia pháp lý kiến nghị Chính phủ sớm hướng dẫn.

4. Xu hướng pháp lý quốc tế về tài sản số

Ngày 18/7/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký ban hành Đạo luật GENIUS (GENIUS Act) - đạo luật liên bang đầu tiên thiết lập khuôn khổ pháp lý cho thị trường Stablecoin quy mô 250 tỷ USD.

Động thái của Mỹ cho thấy xu hướng các quốc gia đang dần hoàn thiện khung pháp lý cho tài sản số, tạo điều kiện cho thị trường phát triển có kiểm soát.

5. Dịch vụ tư vấn pháp lý về tài sản số tại HTIC

HTIC Law Firm với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, cung cấp các dịch vụ tư vấn pháp lý toàn diện về tài sản số:

Kết luận

Luật Công nghiệp công nghệ số 2025 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về tài sản số tại Việt Nam. Từ ngày 01/01/2026, nhà đầu tư và doanh nghiệp sẽ có cơ sở pháp lý vững chắc để tham gia thị trường tài sản số, đồng thời được bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi xảy ra tranh chấp.

Hãy liên hệ HTIC ngay hôm nay để được tư vấn chi tiết về quy định pháp luật và xây dựng chiến lược đầu tư tài sản số an toàn, hiệu quả.